Als er iemand in loondienst bij komt

Er komt een moment waarop de waarneemconstructie niet meer houdbaar is. Iemand komt al jaren, draait vaste diensten, hoort erbij — en dan moet die verhouding op papier iets anders worden dan zij is.

Sinds begin 2025 handhaaft de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid, en de modelovereenkomsten van de KNOV lopen tot 1 januari 2028 en worden daarna niet verlengd. Voor veel praktijken is de vraag niet meer of, maar wanneer.

Het contract is dan geregeld. Wat daarna komt verandert aan twee kanten iets: aan het verantwoorden achteraf, en aan het plannen vooraf.

Bij een maat en een waarnemer is er geen norm

Een maat deelt in wat de praktijk verdient, volgens de percentages die jullie hebben afgesproken. De ene maand werkt zij wat minder, de andere wat meer. Een waarnemer factureert wat ze gedaan heeft. In beide gevallen is er geen afgesproken hoeveelheid waar iets tegen afgezet wordt.

Dat betekent niet dat het onzichtbaar hoeft te blijven. Aan het eind van het jaar kun je best willen weten welk percentage iemand werkelijk gedraaid heeft. De diensten en de spreekuren komen uit de agenda. Het werk dat daarbuiten valt zie je daar niet, dus dat vul je aan in een apart bestand. UrenKompas telt beide bij elkaar op tot één verdeling over het jaar, en die kun je naast de afgesproken percentages leggen.

Bij iemand in loondienst is dat geen extra inzicht meer maar een noodzaak. Je spreekt een omvang af, en vanaf dat moment ligt er elke maand een vraag die er eerst niet was: heeft zij gewerkt wat we hebben afgesproken.

En er is ook geen bescherming

De Arbeidstijdenwet geldt voor werknemers. Zelfstandige verloskundigen vallen er volgens de KNOV niet onder: die bepalen in principe zelf hun werktijden, zolang dat geen gevaarlijke situaties voor de cliënt oplevert.

Dus draai je na een 24-uursdienst gewoon spreekuur. Dat is jouw keuze — maar je weet van tevoren niet of je die nacht geslapen hebt. Soms sta je de halve nacht naast je bed en begin je aan een ochtend die je liever had overgeslagen. Dat risico neem je zelf.

Zodra dezelfde persoon bij jou in loondienst is, is het niet meer haar afweging maar jouw verantwoordelijkheid.

Die grenzen werken in de verloskunde net iets anders dan je zou denken. Een 24-uursdienst is in de wet geen dienst van vierentwintig uur werk maar een bereikbaarheidsdienst: je bent oproepbaar, en alleen wat je werkelijk doet telt als arbeidstijd.

Er zitten wel degelijk grenzen aan, en één ervan raakt het rooster. Na een bereikbaarheidsdienst geldt een onafgebroken rust van minimaal elf uur voordat er weer gewerkt mag worden.

Waar die elf uur valt, hangt af van wanneer je overdraagt. En dat bepaalt weer wat je daarna nog kunt inroosteren.

Het is niet één afspraak maar twee

Voor de spreekuren spreek je een aantal uren per week af. Voor de diensten werkt dat niet — dat is een aantal per maand, en daarmee een tweede afspraak naast de eerste.

Zolang één van de twee ontbreekt, valt er over die maand niets te zeggen. Er is dan geen afgesproken hoeveelheid om tegen af te zetten.

Wat telt een dienst mee?

Dit weten praktijken vaak niet precies, en het is een vraag die niemand hoefde te beantwoorden zolang er alleen maten en waarnemers waren.

Een 24-uursdienst is geen etmaal werk, maar ook geen achturige werkdag. Je hoeft dat niet op gevoel te doen: de accountantskantoren die in verloskunde gespecialiseerd zijn hebben er rekentools voor, op basis van je zorgeenheden.

Tel dat op bij de spreekuururen en je hebt het aantal uren per maand waar je haar op afrekent. Let wel op het plafond: de gemiddelde arbeidstijd mag over zestien weken niet boven de veertig uur per week uitkomen.

Het rooster moet er ook naar gemaakt worden

Er zijn twee soorten grenzen en die worden vaak door elkaar gehaald.

De wettelijke liggen vast: de rust na een bereikbaarheidsdienst, het aantal diensten per week en per zestien weken, het gemiddelde. Daarnaast maak je je eigen afspraken, want de wet zegt niets over hoeveel diensten achter elkaar bij jullie werkbaar zijn, of over de vraag of er een hele dag tussen een dienst en een spreekuur hoort. Die eigen regels zijn vaak strenger, omdat jullie weten wat een nacht met iemand doet.

Allebei leg je ze één keer vast, en daarna wordt het rooster gebouwd — of het zegt precies bij welke regel en welke dag het niet uitkomt. Dat is RoosterKompas. De uitkomst is zo goed als de regels die je hebt ingevoerd, en dat is meteen wat het controleerbaar maakt.

Elke maand in plaats van één keer per jaar

Een verschil dat je pas in december ziet, is niet meer te corrigeren. Dus vergelijk je per maand: gewerkt, norm, verschil. En dat verschil tel je op, want één maand zegt weinig. Een min van een paar uur in februari is ruis; diezelfde min elke maand is een gesprek.

Zo horen die twee bij elkaar. RoosterKompas helpt je de week in te plannen, UrenKompas vertelt je achteraf of het klopte.

En dan komt januari

Hier zijn de meeste praktijken nog niet tegenaan gelopen, simpelweg omdat ze pas net werkgever zijn. Maar het komt eraan, en het is beter er nu over na te denken dan in maart.

Voor iemand in loondienst stopt de teller niet op 31 december. Het saldo dat in de loop van het jaar is opgebouwd loopt gewoon door: wie in december zes uur voorstaat, staat in januari nog steeds zes uur voor.

Daarom stel je aan het begin van elk jaar vast waar je werknemer staat. Heb je het voorgaande jaar met UrenKompas verwerkt, dan volgt die beginstand uit de cijfers zelf. Heb je dat niet, dan moet iemand het jaar alsnog natellen om te weten waar je begint.

Wat dit niet is

Geen loonberekening, geen loonstrook, geen koppeling met een salarispakket. Geen opbouw van vakantierechten en geen personeelsdossier.

En het toetst geen wetgeving en rekent de belasting van een dienst niet uit. Het rooster voldoet aan de regels die jullie invoeren, en de dienstwaardering is een getal dat jullie aanleveren.

Hoe houden jullie dit bij?

We zijn benieuwd naar praktijken waar inmiddels iemand in loondienst werkt. Hoe houden jullie de uren bij? En lopen jullie tegen dingen aan bij het roosteren nu er andere regels gelden?

En vraag je je af of dit iets voor jullie is: een kort gesprek is genoeg om te kijken of het bij jullie praktijk past.